Kiedy udać się do lekarza z bólem łokcia?

Ból łokcia może pojawić się po urazie, ale równie często rozwija się stopniowo. Pacjent zaczyna zauważać dyskomfort przy chwytaniu, podnoszeniu, pracy przy komputerze, treningu, opieraniu łokcia o blat albo podczas snu. Jeśli dolegliwości utrzymują się, wracają lub ograniczają codzienne czynności, konsultacja ortopedyczna pomaga ustalić, czy problem dotyczy stawu, ścięgien, kaletki, nerwu czy tkanek okołostawowych.

Wiele osób zwleka z wizytą, bo zakłada, że ból sam przejdzie. Czasem rzeczywiście dolegliwości zmniejszają się po odpoczynku i ograniczeniu przeciążeń. Jeśli jednak ból powraca przy każdej aktywności, nasila się mimo przerwy albo zaczyna wpływać na sprawność ręki, warto sprawdzić jego przyczynę.

W tym artykule przedstawimy jak wygląda diagnostyka bólu łokcia, najczęstsze przyczyny oraz sytuacje, w których warto zgłosić się do specjalisty..

Ból łokcia – kiedy iść do ortopedy?

Do ortopedy warto zgłosić się, jeśli ból trwa dłużej niż kilka dni lub tygodni, wraca po aktywności, nasila się mimo odpoczynku albo zaczyna ograniczać pracę ręką. Konsultacja jest wskazana również wtedy, gdy nie można swobodnie wyprostować lub zgiąć łokcia, chwyt staje się słabszy, ból promieniuje do przedramienia albo pojawia się obrzęk.

Wizyta jest szczególnie ważna, gdy dolegliwości nie mają jasnej przyczyny. Ból może wynikać z przeciążenia ścięgien, ale też z ucisku nerwu, zapalenia kaletki, zmian zwyrodnieniowych, choroby zapalnej, dny moczanowej albo problemu promieniującego z odcinka szyjnego kręgosłupa. Samo miejsce bólu bywa pomocną wskazówką, ale nie wystarcza do rozpoznania.

Ortopeda może też pomóc wtedy, gdy wcześniejsze leczenie nie przyniosło poprawy. Jeśli pacjent stosował maści, leki, odpoczynek, fizjoterapię lub iniekcje, a ból nadal wraca, warto ponownie ocenić przyczynę dolegliwości i sprawdzić, czy rozpoznanie było pełne.

Ból po zewnętrznej stronie łokcia

Ból po zewnętrznej stronie łokcia często kojarzy się z łokciem tenisisty. Nazwa jest myląca, bo problem nie dotyczy wyłącznie osób grających w tenisa. Często pojawia się u pacjentów pracujących przy komputerze, wykonujących powtarzalne ruchy nadgarstkiem, używających narzędzi, dźwigających, sprzątających albo trenujących siłowo.

Typowe objawy to ból lub pieczenie po zewnętrznej stronie łokcia, tkliwość przy dotyku, osłabienie chwytu i ból przy podnoszeniu przedmiotów. Dolegliwości mogą nasilać się przy odkręcaniu słoika, podnoszeniu kubka, ściskaniu dłoni albo pracy myszką. Objawy zwykle rozwijają się stopniowo, bez jednego uchwytnego urazu.

W takiej sytuacji lekarz ocenia, czy rzeczywiście chodzi o przeciążenie przyczepów prostowników, czy ból może pochodzić z innej struktury, np. ze stawu, nerwu promieniowego albo odcinka szyjnego kręgosłupa.

Ból po wewnętrznej stronie łokcia

Ból po wewnętrznej stronie łokcia może wynikać z łokcia golfisty, czyli przeciążenia przyczepów mięśni zginaczy nadgarstka i palców. Objawy zwykle nasilają się przy chwytaniu, dźwiganiu, zginaniu nadgarstka, pracy narzędziami, treningu siłowym albo czynnościach wymagających mocnego uchwytu.

W tej samej okolicy przebiega jednak nerw łokciowy. Jeśli bólowi towarzyszy drętwienie małego i serdecznego palca, mrowienie, uczucie “prądu” albo osłabienie precyzji dłoni, trzeba brać pod uwagę zespół kanału nerwu łokciowego. Objawy ucisku nerwu często nasilają się przy zgiętym łokciu, np. podczas rozmowy telefonicznej, jazdy samochodem, pracy przy biurku albo snu.

To ważne rozróżnienie, ponieważ przeciążenie ścięgien i ucisk nerwu wymagają innego postępowania. Przy objawach neurologicznych nie warto długo ograniczać się do maści przeciwbólowych lub samodzielnego rozciągania.

Ból z tyłu łokcia i obrzęk

Ból z tyłu łokcia może być związany z kaletką łokciową, przeciążeniem przyczepu tricepsa albo zmianami w obrębie stawu. Kaletka znajduje się płytko pod skórą, nad wyrostkiem łokciowym. Może ulec podrażnieniu przy częstym opieraniu łokcia o biurko, urazie, przeciążeniu, chorobach zapalnych lub infekcji.

Charakterystyczny jest obrzęk z tyłu łokcia, czasem przypominający miękką poduszeczkę. Jeśli obrzęk nie jest bolesny, skóra nie jest czerwona ani gorąca, problem może mieć charakter niezakaźny. Jeżeli jednak łokieć jest czerwony, ciepły, bardzo bolesny, a pacjent ma gorączkę lub złe samopoczucie, potrzebna jest pilna konsultacja, ponieważ trzeba wykluczyć zakażenie kaletki.

Lekarz może ocenić, czy wystarczy leczenie zachowawcze, czy potrzebne jest USG, punkcja, antybiotykoterapia albo dalsza diagnostyka.

Ból łokcia po urazie

Jeśli ból pojawił się po upadku, uderzeniu, szarpnięciu albo nagłym ruchu, konsultacja ortopedyczna jest szczególnie ważna. Uraz może prowadzić do stłuczenia, skręcenia, uszkodzenia więzadeł, złamania, zwichnięcia albo uszkodzenia ścięgien. Nie zawsze od razu widać deformację, a pacjent może początkowo zakładać, że to tylko obite miejsce.

Niepokojące są: duży obrzęk, zasinienie, narastający ból, niemożność wyprostowania lub zgięcia łokcia, deformacja, przeskakiwanie, osłabienie ręki albo drętwienie palców. W takich sytuacjach zwykle potrzebna jest szybka diagnostyka, często z wykonaniem RTG.

Przy urazie nie warto intensywnie rozmasowywać bolesnego miejsca ani próbować “rozruszać” łokieć na siłę. Jeśli ból jest silny lub ruch wyraźnie ograniczony, bezpieczniej jest skonsultować się z lekarzem.

Ból łokcia bez urazu – czy też wymaga konsultacji u ortopedy?

Tak, jeśli ból utrzymuje się, nawraca albo ogranicza funkcję ręki. Brak urazu nie oznacza, że nie ma problemu. Bardzo wiele dolegliwości łokcia rozwija się powoli, na skutek mikrourazów i przeciążeń powtarzanych przez tygodnie lub miesiące.

Do bólu łokcia bez urazu mogą prowadzić m.in. praca przy komputerze, częste używanie myszki, dźwiganie zakupów, trening siłowy, prace ogrodowe, sprzątanie, używanie narzędzi, opieranie łokcia o blat, długie zgięcie łokcia podczas snu albo korzystanie ze smartfona.

W takich przypadkach lekarz może pomóc odróżnić przeciążenie ścięgien od ucisku nerwu, zapalenia kaletki, zmian zwyrodnieniowych lub bólu promieniującego z szyi. To istotne, bo leczenie zależy od przyczyny, a nie od samego faktu, że boli łokieć.

Ból łokcia – wygląda konsultacja ortopedyczna?

Konsultacja zaczyna się od rozmowy. Lekarz pyta, od kiedy boli łokieć, czy ból pojawił się nagle, czy narastał stopniowo, co go nasila, co zmniejsza, czy występuje obrzęk, drętwienie, osłabienie ręki albo ograniczenie ruchu. Ważne są także informacje o pracy, sporcie, wcześniejszych urazach, chorobach przewlekłych i dotychczasowym leczeniu.

Następnie oceniany jest łokieć oraz często także nadgarstek, bark, szyja i cała kończyna górna. Lekarz sprawdza zakres ruchu, bolesność konkretnych punktów, siłę chwytu, objawy przeciążeniowe, stabilność stawu i czucie w palcach. Czasem ból łokcia jest związany z pracą mięśni przedramienia, a czasem z uciskiem nerwu albo problemem w odcinku szyjnym kręgosłupa.

Dopiero po takim badaniu można zdecydować, czy potrzebne są dodatkowe badania i jakie leczenie ma sens.

Jakie badania mogą być potrzebne?

Dobór badań zależy od objawów. Przy podejrzeniu urazu, zmian kostnych lub zwyrodnieniowych zwykle rozważa się RTG. Przy ocenie ścięgien, kaletki, wysięku, tkanek miękkich lub nerwu pomocne może być USG. Przy przewlekłym, niejasnym albo bardziej złożonym bólu lekarz może skierować pacjenta na rezonans magnetyczny.

Jeśli pacjent ma drętwienie palców, mrowienie albo osłabienie chwytu, lekarz może rozważyć badanie przewodnictwa nerwowego lub konsultację neurologiczną. Jeśli łokieć jest obrzęknięty, czerwony i gorący, czasem potrzebne są badania laboratoryjne lub ocena płynu z kaletki albo stawu.

Nie każde badanie trzeba wykonywać od razu. Najważniejsze jest dopasowanie diagnostyki do objawów i podejrzenia klinicznego.

Konsultacja ortopedyczna w TAME Clinic

W TAME Clinic w Warszawie pacjenci z bólem łokcia mogą skorzystać z konsultacji ortopedycznej. Wizyta ma przede wszystkim charakter konsultacyjny do metody TAME — jej celem jest ocena objawów, analiza dotychczasowego leczenia i wskazanie, jakie dalsze postępowanie może być zasadne w danym przypadku.

Podczas konsultacji ortopeda bada łokieć, ocenia zakres ruchu, lokalizację bólu, objawy przeciążeniowe, zapalne i neurologiczne oraz analizuje dokumentację medyczną. Może wskazać, czy potrzebne są dodatkowe badania, np. USG, RTG, rezonans magnetyczny, badania laboratoryjne albo konsultacja innego specjalisty. Jeśli ból ma charakter przewlekły i dotyczy tkanek okołostawowych, lekarz może również omówić, czy w danym przypadku można rozważyć metody małoinwazyjne.

Jednym z elementów konsultacji jest kwalifikacja do metody TAME, czyli ocena, czy charakter bólu, lokalizacja dolegliwości, wyniki badań i dotychczasowy przebieg leczenia odpowiadają wskazaniom do przeztętniczej mikroembolizacji patologicznych mikronaczyń. Kwalifikacja nie oznacza automatycznego wykonania zabiegu. Jej celem jest ustalenie, czy TAME może być brana pod uwagę, czy też bardziej zasadne będzie leczenie zachowawcze, dalsza fizjoterapia, dodatkowa diagnostyka albo inna forma terapii.

TAME Clinic znajduje się w Warszawie, przy ul. Księdza Ignacego Kłopotowskiego 22, na Pradze-Północ. Na wizytę warto zabrać wcześniejsze wyniki badań, informacje o dotychczasowym leczeniu, fizjoterapii, iniekcjach i stosowanych lekach. Im pełniejsza dokumentacja, tym łatwiej ocenić, czy ból łokcia ma charakter odpowiadający kwalifikacji do leczenia małoinwazyjnego.